OKR nedir? Hedef ve anahtar sonuçlar, KPI ile farkı
OKR (Objectives and Key Results, hedefler ve anahtar sonuçlar), bir dönemde ulaşılmak istenen iddialı ve ilham verici hedefi (objective) ve bu hedefe ulaşılıp ulaşılmadığını sayıyla gösteren 3–5 anahtar sonucu (key results) tanımlayan hedef yönetimi yöntemidir. 1970’lerde Intel’de Andy Grove tarafından geliştirilmiş, John Doerr’un 1999’da Google’a tanıtmasıyla yaygınlaşmıştır.
OKR nedir?
OKR iki sorudan oluşuyor: Nereye gitmek istiyoruz? Oraya vardığımızı nasıl anlayacağız?
Birinci sorunun cevabı hedef (objective): kısa, akılda kalan, yönü gösteren bir cümle. Sayı içermek zorunda değil. İkinci sorunun cevabı anahtar sonuçlar (key results): hedefe ulaşıldığını kanıtlayan, mutlaka sayıyla ölçülen 3–5 sonuç. Anahtar sonuçlar yapılacak işler değil, ulaşılacak sonuçlardır.
OKR örnekleri
Bir üretim işletmesinden örnek verelim:
- Hedef: Müşteriye söz verdiğimiz tarihte teslim eden fabrika olmak.
- Anahtar sonuç 1: Zamanında teslim oranını %78’den %92’ye çıkarmak.
- Anahtar sonuç 2: Darboğaz makinede ortalama ayar süresini 40 dakikadan 20 dakikaya indirmek.
- Anahtar sonuç 3: Malzeme bekleme kaynaklı duruşu ayda 30 saatten 10 saatin altına düşürmek.
- Yanlış örnek: “SMED eğitimi vermek” bir anahtar sonuç değildir, bir faaliyettir. Doğrusu, eğitimin sonucunu ölçmektir: ayar süresinin kısalması.
OKR nasıl yazılır?
- Az hedef. Bir ekip için dönem başına 1–3 hedef yeterli. Her şey öncelikliyse hiçbir şey öncelikli değildir.
- İddialı ama ulaşılabilir. OKR’da anahtar sonuçların ortalama %70’ine ulaşmak başarı sayılıyor. Hep %100 tutturuluyorsa hedef yeterince iddialı değildir.
- Sonuç odaklı. “Yapmak, başlatmak, eğitim vermek” değil; “artırmak, düşürmek, ulaşmak.”
- Ölçülebilir. Her anahtar sonucun bir başlangıç değeri ve bir hedef değeri olsun.
- Kısa dönem. Genelde üç aylık (çeyreklik) dönemler kullanılıyor.
- Şeffaf. Herkes herkesin OKR’ını görebilmeli; böylece ekipler birbirine nasıl katkı verdiğini görür.
OKR ile KPI arasındaki fark
KPI işin sürekli sağlığını izler: OEE, fire oranı, tahsilat süresi. Termometre gibidir; değer normal aralıkta mı, ona bakar. OKR ise belirli bir dönemde bir şeyi değiştirmek için konan iddialı hedeftir. Bir KPI kötüleştiğinde onu düzeltmek bir OKR’ın konusu olabilir.
Örneğin zamanında teslim oranı bir KPI’dır ve her ay izlenir. Bu oran %78’de kaldığında, bir çeyrek boyunca onu %92’ye çıkarmak bir OKR olur. KPI’ları “KPI nedir?” rehberimizde anlattık.
OKR ile Hoshin Kanri arasındaki fark
İkisi de stratejiyi sahaya indirmeye çalışıyor ama yaklaşımları farklı. OKR daha hafif, daha hızlı, çeyreklik döngülerle ve genelde aşağıdan da hedef önerilerek çalışıyor. Hoshin Kanri ise uzun vadeli kırılım hedeflerini yıllık planla bölüm ve kişi düzeyine kadar indiriyor, hedeflerin karşılıklı görüşülerek (catchball) belirlenmesine ve aksiyonların günlük yönetim sistemiyle takibine dayanıyor.
Sahada gördüğümüz şu: Üretim gibi süreçleri sıkı bağlı organizasyonlarda Hoshin Kanri’nin disiplini daha iyi sonuç veriyor; yazılım ve proje ekiplerinde OKR’ın hızı avantaj sağlıyor. Hoshin Kanri’yi “Hoshin Kanri nedir?” rehberimizde anlattık.
Sık yapılan hatalar
- Anahtar sonuç yerine yapılacak işler listesi yazmak.
- Çok fazla hedef koymak.
- OKR’ı doğrudan prim ve performans değerlendirmesine bağlamak. Bu, insanları iddialı değil, garanti hedef koymaya iter.
- Dönem başında yazıp dönem sonunda bakmak. OKR haftalık ya da iki haftalık kısa görüşmelerle takip edilmeli.
- Herkese yukarıdan dağıtmak. Ekiplerin kendi OKR önerisini getirmesi sahiplenmeyi artırır.
Sadece hedef değil
OKR’ın asıl faydası, organizasyonun neye odaklandığını herkesin görebilmesi. Bir operatör bu çeyrek fabrikanın zamanında teslime odaklandığını ve kendi makinesindeki ayar süresinin buna nasıl katkı verdiğini görebildiğinde, yaptığı iş bir anlam kazanıyor.
Siz de hedeflerinizi sahaya indirmek için destek almak isterseniz bizimle iletişime geçebilirsiniz.
Sık sorulan sorular
OKR ne demek?
OKR, Objectives and Key Results’ın kısaltmasıdır; Türkçesi hedefler ve anahtar sonuçlardır. İddialı bir hedef ve bu hedefe ulaşıldığını sayıyla gösteren 3–5 anahtar sonuçtan oluşur.
OKR’ı kim geliştirdi?
Andy Grove, 1970’lerde Intel’de geliştirdi. John Doerr 1999’da Google’a tanıttı ve 2018’de yayımladığı “Measure What Matters” kitabıyla yaygınlaştırdı.
OKR ile KPI arasındaki fark nedir?
KPI işin sürekli sağlığını izleyen göstergedir. OKR ise belirli bir dönemde bir şeyi değiştirmek için konan iddialı hedef ve onu ölçen anahtar sonuçlardır.
OKR’da başarı oranı ne olmalı?
Anahtar sonuçların ortalama %70 civarında gerçekleşmesi başarı kabul edilir. Sürekli %100 tutturuluyorsa hedefler yeterince iddialı değildir.
OKR ne sıklıkla belirlenir?
Genelde üç aylık (çeyreklik) dönemlerle belirlenir ve haftalık ya da iki haftalık kısa görüşmelerle takip edilir.
İlgili hizmet: Kurumsal dönüşüm